Z.ai یک شرکت و پلتفرم هوش مصنوعی چینی است که قبلا با نام Zhipu AI شناخته میشد و در سال ۲۰۲۵، برند بینالمللی خود را به Z.ai تغییر داد. این شرکت در سال ۲۰۱۹ تاسیس شد و روی توسعه مدلهای زبانی بزرگ (LLM) و هوش مصنوعی مولد تمرکز دارد.
این ابزار برای کارهایی مثل گفتوگو با AI، برنامهنویسی، ساخت وبسایت و انجام وظایف طولانیمدت طراحی شده که روی مدل GLM-5.2 اجرا میشود. ما این مقاله را به آموزش هوش مصنوعی z ai اختصاص دادیم که در یک ابزار کاملا فارسی و بدون نیاز به پرداخت دلاری انجام میشود.
هوش مصنوعی Z.ai چیست و هر مدل آن چه کاربردی دارد؟
هوش مصنوعی Z.ai ساخت کشور چین است که چندین مدل بر مبنای GLM عرضه کرده است. هرکدام از این مدلها روی قابلیتهای خاصی تمرکز دارند که در جدول زیر لیستی از آنها را آوردهایم.
| مدل | قابلیتهای اصلی | بهترین مدل برای |
| GLM-5.2 | – کدنویسی خودکار- پشتیبانی از کدهای طولانی و منطقهای پیچیده برنامهنویسی | – امکان مدیریت پروژههای نرمافزاری بزرگ با پنجره زمینه ۱ میلیون توکنی- عاملهای هوشمند خودکار در زمینه کدنویسی |
| GLM-5-Turbo | سریعتر و ارزانتر از GLM-5.2 | – چتباتها- دستیاران کدنویسی |
| GLM-4.7 | – مدلی قوی از سری ۴ | – برنامهنویسی- استدلال گفتوگو در زمینههای عمومی |
| GLM-4.5 | توسعه کدهای Front-end | – ادغام با Claude Code و Roo Code- امکان اضافه کردن ابزارهای خارجی با فراخوانی تابع |
| GLM-5V-Turbo | مدلی براساس بینایی ماشین | – درک تصویر – کدنویسی |
| GLM-OCR | – تشخیص متن از دل تصاویر (OCR)- تحلیل اسناد | خواندن PDF فاکتورها و فرمها |
| GLM-Image | ساخت تصویر | – ویرایش تصاویر ساختهشده- ساخت عکسهای فانتزی و انتزاعی، با کنترل کامل روی جزئیات- تولید یک کاراکتر ثابت و حفظ آن در عکسهای بعدی |
| CogVideoX-3 | تبدیل متن و تصویر به ویدیو | – ساخت ویدیو با هزینهای مقرونبهصرفه- مدیریت حرکت سوژه و نور ویدیو- شبیهسازی دنیای واقعی و تطبیق صحنه با آن |
| ZCode | – دستیار کدنویسی عاملمحور (Agentic Model)- قابل نصب روی سیستمعاملهای ویندوز، لینوکس و مک | – نوشتن کدهای طولانی و امکان از سرگیری فرآیندهای کدنویسی- عیبیابی کدها در پلتفرم ZCode- امکان مشاهده و اصلاح جزئی پروژه از طریق تلگرام و WeChat |
| GLM-ASR | تشخیص گفتار | روخوانی از مکالمهها و صوتهای ضبطشده و تبدیل آن به متن |
بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی متن باز چینی با قدرت بسیار بالا
فناوریهای هوش مصنوعی زد چیست؟
هوش مصنوعی Z چینی را نمیتوان صرفا یک چتبات دانست؛ بلکه باید آن را بخشی از نسل جدید سیستمهای هوش مصنوعی مولد دانست که هدفشان انجام وظایف پیچیدهتر و تعامل نزدیکتر با کاربران است.
هوش مصنوعی Z.ai با معماری MoE ورودیها را پردازش میکند. در این معماری، ابتدا کاربر پرامپت را مینویسد. سپس مدل GLM متن ورودی را به توکنهای قابلفهم برای هوش مصنوعی تبدیل میکند.
این توکن به واحدهای MoE میروند و برای درک و پردازش، تحلیل میشوند. در نهایت پاسخ تولید میشود و Z.ai خروجی نهایی را در اختیار کاربر میگذارد.
این فرآیند توسط تکنولوژیهایی مثل یادگیری ماشین، یادگیری عمیق و بینایی ماشین کامل و تقویت میشود. به این شکل که هوش مصنوعی Z (و دیگر ابزارهای هوش مصنوعی) مسیر زیر را برای ارائه بهترین جواب طی میکنند:
- با یادگیری ماشین چارچوب کلی آموختن از دادهها فراهم میشود؛
- یادگیری عمیق با استفاده از شبکههای عصبی گسترده، زبان طبیعی انسان، منطق و الگوهای پیچیده را یاد میگیرد و مدلهای GLM هوش مصنوعی Z.ai را میسازد؛
- اگر ورودی کاربر تصویر، ویدیو یا سند داشته باشد، Z.ai با فناوری بینایی ماشین آن را تحلیل میکند؛
- در نهایت، مدل زبانی GLM اطلاعات متنی و بصری را با هم ترکیب کرده و پاسخ نهایی را تولید میکند.
بیشتر بخوانید: بررسی تفاوت هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در سطح الگوریتم، داده و تصمیمگیری
آموزش هوش مصنوعی Z AI و استفاده از آن در ایران (بدون محدودیت)
ما آموزش هوش مصنوعی Z ai را با هوش مصنوعی ایرانی ویرا پیش میبریم؛ چون در ویرا رابط کاربری کاملا فارسی است و میتوانید بدون قطعی در ارتباط یا ضرورت پرداخت ارزی، از امکانات Z.ai و دیگر هوشهای مصنوعی جهان (تصویر زیر) استفاده کنید.

برای استفاده از این AI، مراحل زیر را بهشکل قدمبهقدم طی کنید.
مرحله اول: ورود به وبسرویس ویرا
به آدرس https://web.ivira.ai بروید و از پنل سمت راست، روی لیست مدلها کلیک کنید.

تمام مدلهایی که در ویرا قرار دارند را میتوانید زیر کادر جستوجو ببینید و براساس کاربری، نمایش آنها را به دسته خاصی محدود کنید:

کمی به سمت چپ اسکرول کنید تا گزینه مدلهای دیگر را ببینید.

از لیست مدلها، روی دکمه شروع گفتگو GLM-5.2 کلیک کنید تا وارد صفحه چت با جدیدترین مدل هوش مصنوعی Z.ai بشوید.

مرحله دوم: ورود به حساب کاربری ویرا
برای استفاده از مدل GLM-5.2 و ابزارهای دیگر، باید حتما وارد حساب کاربریتان در ویرا شوید. ساخت اکانت و ورود به آن در ویرا با شماره موبایل انجام میشود.
برای انجام اینکار، روی دکمه آبی رنگ ورود به حساب در گوشه بالا و سمت چپ کلیک کنید تا پنجره زیر نمایش داده شود:

در این پنجره شماره موبایلتان را بنویسید و روی دکمه تایید کلیک کنید.
در مرحله بعد، ویرا از شما یک کد میخواهد. همان کدی که به شماره موبایلتان ارسال شده را در کادر اعداد بنویسید و وارد حسابتان شوید.
مرحله سوم: خرید اشتراک ماهانه
با خرید اشتراک، به تمام مدلهایی که درحالحاضر توسط ویرا پشتیبانی میشوند دسترسی خواهید داشت که Z.ai یکی از آنها است. برای انجام این کار، در انتهای پنل صفحه اصلی روی گزینه خرید اشتراک کلیک کنید تا وارد صفحه زیر شوید.

هرکدام از اشتراکها شرایط و امکانات متفاوتی دارند. آنها را با دقت بخوانید و براساس نیاز خودتان یکی را انتخاب کنید. برای خرید اشتراکی که انتخاب کردهاید، در همین صفحه روی دکمه سفید رنگ انتخاب اشتراک کلیک کنید.

کادر جدیدی باز میشود که مدت زمان را میپرسد. درحالحاضر اشتراکهای ویرا بهصورت یک ماهه و سه ماهه هستند که باید روی زمان مدنظرتان کلیک کنید تا دایره روبهروی آن آبی رنگ و توپر شود.

بعد از انتخاب دکمه پرداخت در این کادر، به درگاه پرداخت منتقل میشوید و بهمحض اتمام، اشتراکتان فعال شده و به صفحه اصلی ویرا برمیگردید.
آیا استفاده از Z.ai رایگان است؟
اگر به زبان انگلیسی آشنایی دارید و میتوانید در وبسایت اصلی با این ابزار کار کنید، بله؛ تا حدی امکانات اولیه رایگان هستند. اما معمولا بیشتر ما ایرانیها چندان با زبان انگلیسی راحت نیستیم و ترجیح میدهیم این ابزارها را در یک پلتفرم کاملا بومیشده و فارسی داشته باشیم.
در صورت انتخاب پلتفرمهای ایرانی مثل ویرا، نیاز است حتما اشتراک ماهانه بخرید. خبر خوب این است که با خرید اشتراک ویرا علاوه بر هوش مصنوعی زد، به چندین مدل پرکاربرد جهانی هم دسترسی خواهید داشت.
مزایا و معایب هوش مصنوعی Z.ai

Z.ai قابلیتهای کلیدی برای استفاده روزمره، مثل گفتوگو، تولید محتوا، برنامهنویسی، تحلیل اسناد و پردازش تصاویر را در اختیار کاربران قرار میدهد. با این حال، مانند هر ابزار AI دیگر، استفاده از آن هم مزیت دارد و هم چالش.
آشنایی با این نقاط قوت و محدودیتهایی که در ادامه توضیح خواهیم داد، به شما در انتخاب مناسبترین ابزار کمک میکند. البته لازم است یادآوری کنیم که تمام ابزارهای AI تا حد زیادی همین مزایا و چالشها را دارند. این ما هستیم که از قابلیتهای خاص هرکدام استفاده میکنیم و برای رسیدن به درستترین نتیجه، همزمان از چند هوش مصنوعی کمک میگیریم.
بیشتر بخوانید: مقایسه چت بات های هوش مصنوعی با تمرکز بر امکانات، دقت و کاربرد
مزایای هوش مصنوعی Z چینی
- استفاده از مدلهای زبانی پیشرفته GLM و انجام طیف گستردهای از وظایف روزمره مانند مکالمه، استدلال، تولید متن و برنامهنویسی
- پشتیبانی از قابلیتهای چندوجهی (Multimodal) و پردازش متن، تحلیل تصاویر، اسناد و برخی دیگر از ورودیهای چندرسانهای
- توانایی بالا در تولید محتوا ازجمله نوشتن مقالات وبلاگ، توضیحات محصول، کپشنهای خلاقانه برای شبکههای اجتماعی، ایدههای بازاریابی و خلاصهای از گزارشهای کاری
- مناسب برای برنامهنویسان و اهدافی همچون تولید کد، توضیح کدهای پیچیده، پیدا کردن خطاهای کد، پیشنهادهایی برای بهینهسازی و تبدیل کد به زبانهای برنامهنویسی دیگر
- تمرکز بر قابلیتهای Agent، قطعهقطعه کردن یک پرامپت پیچیده به چند مرحله، انجام قدمبهقدم یک تحقیق، برنامهریزی یا توسعه نرمافزار
- پشتیبانی از API برای توسعهدهندگان و امکان استفاده از این هوش مصنوعی در پلتفرمهای واسطه
محدودیتهای هوش مصنوعی Z چینی
- احتمال تولید اطلاعات نادرست، ناقص یا قدیمی
- محدودیتهای نسخه رایگان در وبسایت اصلی و ایجاد سقف تعداد پیام یا درخواست، محدودیت در استفاده از مدلهای پیشرفته و بارگذاری فایلهای حجیم
- خروجی وابسته به پرامپت
- نیاز به اتصال اینترنت
- محدودیت در پاسخگویی به موضوعات حساس پزشکی، حقوقی و سیاسی
- عملکرد نهچندان مطلوب در بعضی از پرامپتهای فارسی
جدول مقایسه هوش مصنوعی Z با ChatGPT، Claude و DeepSeek
در جدول زیر، ChatGPT، Claude، DeepSeek و Z.ai را از نظر فنی و کارایی مقایسه کردهایم. هرکدام از این ابزارها در چند زمینه عملکرد بهتری نسبت به سایر AIها دارند. بنابراین میتوانید با مرور این جدول، در پروژهها و کارهای مهم از نقاط قوت هر ابزار بهرهمند شوید.
| ویژگی | Z.ai (GLM-5.x) | ChatGPT (GPT-5.x) | Claude (Opus / Sonnet) | DeepSeek (V3 / R1) |
| شرکت سازنده | Z.ai (Zhipu AI) | OpenAI | Anthropic | DeepSeek AI |
| کشور توسعهدهنده | چین | آمریکا | آمریکا | چین |
| نوع مدل | Frontier LLM + Agentic Model | Frontier LLM | Frontier LLM | Frontier LLM + Reasoning |
| معماری اصلی | Transformer + MoE + Sparse Attention | Transformer | Transformer | Transformer + MoE |
| تمرکز طراحی | Agentهای خودمختار، کدنویسی و اجرای وظایف طولانی | مدل همهمنظوره با اکوسیستم گسترده | استدلال، تحلیل و نگارش | استدلال با هزینه پایین و مدلهای Open Weight |
| Tool Calling | ✅ | ✅ | ✅ | ✅ |
| Function Calling | ✅ | ✅ | ✅ | ✅ |
| تولید خروجی JSON (در داخل پلتفرم) | ✅ | ✅ | ✅ | ✅ |
| پنجره زمینه (Context Window) | تا ۲۰۰ هزار توکن | بسته به مدل، تا حدود ۴۰۰ هزار توکن | تا ۲۰۰ هزار توکن | تا ۱۲۸ هزار توکن (بسته به مدل) |
| حداکثر خروجی | تا ۱۲۸ هزار توکن | وابسته به مدل | وابسته به مدل | وابسته به مدل |
| پشتیبانی از MCP | محدود و در حال توسعه | گسترده | گسترده | محدود |
| پشتیبانی از RAG | ✅ | ✅ | ✅ | ✅ |
| دارای API | ✅ | ✅ | ✅ | ✅ |
| پشتیبانی از زبان فارسی | ⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐ |
| پشتیبانی از انگلیسی | ⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐⭐⭐ | ⭐⭐⭐ |
| متنباز بودن مدلهای اصلی | برخی مدلهای GLM با مجوز Open Weight | ❌ | ❌ | بسیاری از مدلهای اصلی |
| نقاط قوت اصلی | – Agentهای هوشمند- کدنویسی- اجرای وظایف طولانی و چندمرحلهای | – کیفیت بسیار خوب خروجی- برخورداری از دانش عمومی کافی- مدلی چندوجهی بودن و پشتیبانی از کار روی فایلهای چندرسانهای- اکوسیستم گسترده و امکان استفاده از ابزارهای خارجی در داخل پلتفرم | – نگارش متنها در سطح طبیعی و نزدیک به متنهای انسانی- تحلیل عمیق – کیفیت بالای استدلال | – استدلال قوی با هزینه پایین – مدلهای متنباز |
| مهمترین محدودیت | اکوسیستم و جامعه کاربری کوچکتر نسبت به OpenAI و Anthropic | ضرورت خرید اشتراک در برخی از قابلیتهای پیشرفته | – هزینه نسبتا بالا (در مقایسه با ابزارهای دیگر) – محدودیتهای استفاده در نسخه رایگان | – تجربه کاربری نسبتا ضعیف- ابزارهای جانبی کمتر و محدودتر نسبت به رقبا |
بیشتر بخوانید: تفاوت هوش مصنوعی فارسی و ChatGPT
آیا هوش مصنوعی Z چینی امن است؟
اگر منظورتان حفظ کامل حریم خصوصی است که باید بگوییم چنین ادعای قاطعانهای در رابطه با هیچ AI وجود ندارد؛ چون این ابزارها روی محیط ابری اجرا میشوند که بخشی از دادههای کاربران را با هدف ارائه سرویس پردازش میکنند.
بنابراین میزان امنیت، نحوه نگهداری دادهها و استفاده از آنها باید بر اساس سیاست حفظ حریم خصوصی رسمی Z.ai بررسی شود، نه بر اساس حدس یا تبلیغات.
سیاست حفظ حریم خصوصی هوش مصنوعی Z چینی

بر اساس آخرین نسخه سیاست حفظ حریم خصوصی Z.ai که برای سپتامبر ۲۰۲۵ است (تصویر بالا)، این سرویس دادههای زیر را جمعآوری میکند:
- اطلاعات حساب کاربری مانند ایمیل و اطلاعات ثبتنام
- متن پرامپتها، تصاویر و سایر محتوایی که کاربر ارسال میکند
- اطلاعات فنی مانند آدرس IP، نوع دستگاه، لاگهای استفاده و کوکیها
البته Z.ai ادعا میکند که این اطلاعات برای ارائه سرویس، بهبود عملکرد، تحلیل نحوه استفاده کاربران از سرویس و انجام بعضی از کارهای تحقیق و توسعه پردازش میشوند.
بیشتر بخوانید: هوش مصنوعی چقدر از ما میداند؟ آیا در مقابل AI حریم خصوصی داریم؟
وضعیت ذخیرهسازی گفتوگوهای کاربران
در همان سند حریم خصوصی Z.ai، وضعیت ذخیره کردن گفتوگوی کاربران به مدت زمان استفاده از دادههای زیر محدود شده است:
- ارائه سرویس از سوی Z.ai
- انجام تعهدات قانونی یا منافع مشروع تجاری
- مدت زمان نگهداری چت کاربران بسته به نوع دادهها و هدف از پردازش آنها
نکته مهم این است که در مستندات API این شرکت آمده است که محتوای درخواستهای API بهصورت پیشفرض ذخیره نمیشود و در لحظه پردازش میشود؛ اما این موضوع به سرویس API ربط دارد و شرایط آن به نسخه عمومی چت ارتباطی ندارد.
آیا دادههای کاربران برای آموزش هوش مصنوعی Z ai استفاده میشود؟
این شرکت بهصورت شفاف چیزی درباره این موضوع اعلام نکرده است. بنابراین نمیتوان با اطمینانخاطر گفت که پاسخ این سوال خیر است.
گرچه در سند Privacy Policy اشاره شده که Z.ai از دادههای کاربران برای توسعه و بهبود خدماتش استفاده میکند. علاوه بر این، استفاده از دادههای ناشناس یا تجمیعشده برای تحلیل و تحقیق در این سند قید شده است. در کنار این دادهها، بهرهگیری از اطلاعات عمومی موجود در اینترنت هم برای آموزش مدلها از سوی این شرکت اعلام شده است.
بنابراین، بر اساس مستندات رسمی موجود، نمیتوان با اطمینان گفت که:
- تمام چتهای کاربران برای آموزش مدل استفاده میشوند؛ یا
- هیچیک از چتهای کاربران برای آموزش مدل استفاده نمیشوند.
نکات امنیتی هنگام استفاده از Z.ai
صرفنظر از اینکه از Z.ai، ChatGPT، Claude یا هر هوش مصنوعی دیگری استفاده میکنید، بهتر است نکات ایمنی زیر را همیشه در نظر داشته باشید:
- اطلاعات بسیار حساس مثل رمز عبور، کدهای احراز هویت، شماره کارت بانکی یا کلیدهای API را در صفحه چت وارد نکنید؛
- به هیچ عنوان اسناد محرمانه شرکت یا اطلاعات محرمانه ( مثل سند NDA) را در این ابزارها آپلود نکنید؛
- در صورت امکان قبل از ارسال اسناد، اطلاعات هویتی یا محرمانه را حذف کرده یا به حالت ناشناس تغییر دهید؛
- پیش از استفاده از این ابزارها در پردازش و تحلیل دادههای حساس سازمان، سیاست حفظ حریم خصوصی و شرایط استفاده از مدلها را با دقت بخوانید.
جمعبندی؛ هوش مصنوعی Z.ai برای چه کسانی کارآمد است؟
هوش مصنوعی Z.ai یک دستیار هوشمند مبتنی بر مدلهای پیشرفته GLM است. این ابزار قابلیتهایی کاربردی تولید محتوا، برنامهنویسی، تحلیل اسناد، پردازش تصاویر و انجام وظایف چندمرحلهای را در اختیار کاربران قرار میدهد. همچنین از زبان فارسی بهخوبی پشتیبانی میکند و در نسخه رایگان میتوانید به تمام امکانات پایه دسترسی داشته باشید.
سوالات متداولی که شما میپرسید
Z.ai یک هوش مصنوعی مبتنی بر مدلهای زبانی خانواده GLM است که برای انجام کارهایی مثل تولید محتوا، پاسخگویی به سوالات، برنامهنویسی، تحلیل اسناد و پردازش تصاویر طراحی شده است.
بله؛ اما برای استفاده از امکانات پیشرفته (مثل تحلیل کد و انجام یک کار پیچیده)، باید هزینه اشتراک ماهانه را به دلار پرداخت کنید.
Z.ai تمرکز ویژهای بر مدلهای GLM، قابلیتهای Agent و انجام وظایف چندمرحلهای دارد؛ درحالیکه ChatGPT و Claude اکوسیستم گستردهتر، کیفیت بالای استدلال و امکانات متنوعتری دارند.